تنفس مصنوعی به مذاکرات هسته‌ای در نیویورک

قطار مذاکرات ایران و 1+5 که از یک سال پیش سه دور مذاکره در ژنو و شش دور مذاکره در وین را پشت سر گذاشته، حالا به ایستگاه نیویورک رسیده است.

اینبار برگزاری مجمع عمومی سازمان ملل بهانه ای شده که دیپلمات ها دهمین دور مذاکرات نفس گیر خود را در نیویورک برگزار کنند.

با این حال علیرغم یکسال مذاکره فشرده و سخت، شواهد حاکی از آن است که نه تنها اختلافات میان طرفین کمتر نشده، بلکه موضوعاتی که تصور میشد در مورد آنها اختلاف نظری وجود ندارد نیز اکنون به موضوعات اختلافی تبدیل شده اند.

در همین راستا و بعنوان مثال موضوع بازرسی‌های بعد از توافق احتمالی که دیپلمات های ایرانی بارها اعلام کرده بودند که با نوع و تعداد آن مشکلی نخواهند داشت و به راحتی درخصوص آن به توافق خواهند رسید، حالا با بلند پروازی آمریکایی‌ها و خواسته‌هایی از جمله چهاربار بازدید در سال از تاسیسات نظامی ایران! عملا به یکی از سخترین موضوعات تبدیل شده است.

حتی بحث ها درباره موضوع راکتور آب سنگین اراک که گفته می شد طرفین درخصوص آن به تفاهم رسیده اند و قرار شده تا با نوعی بازطراحی از این موضوع عبور کنند، هنوز ادامه دارد و مشخص نیست چه تصمیمی درباره آن گرفته خواهد شد.

موضوع ابعاد و اندازه غنی سازی هم که از روز اول درخصوص آن اختلاف نظر وجود داشت حالا به نقطه ای رسیده که خوشبین ترین افراد هم نمیتوانند با خوشبینی امید به نتیجه رسیدن آن داشته باشند.

وندی شرمن، معاون وزیر امور خارجه آمریکا و عضو تیم مذاکره کننده این کشور طی ساعات گذشته و در آستانه شروع این دور از مذاکرات ادعا کرده که آنها در این دور از مذاکرات حتی با تلاش ایران برای ادامه “وضع کنونی” غنی سازی نیز موافقت نخواهند کرد.

در کنار همه اینها آمریکا نام بیش از 25 شرکت، بانک و فرد را به لیست تحریم های ضد ایرانی اضافه کرده تا بگوید ابایی از اقدام علیه “روح” توافق ژنو و “روح” مذاکرات ندارد.

رفتارهای دولت آمریکا از توافق ژنو تاکنون و نقض چندباره این توافق چه در گفتار و چه در عمل از سوی این کشور این نگرانی را که در صورت دستیابی به توافق نهایی چه تضمینی برای اجرای موارد توافق وجود دارد را دو چندان کرده است.

با این حال برخی کارشناسان معتقدند آمریکایی ها به خیال اینکه ایران را وادار به عقب‌نشینی از برخی از مواضع خود و خط قرمزهایش آنهم در دقیقه 90 کنند وارد این به اصطلاح “چانه زنی” شده اند.

اما مقامات ایرانی هنوز بر این نکته تاکید دارند اگر طرف های مقابل دست از خواسته های غیرمعقول بردارند مذاکرات به نتیجه خواهد رسید.

در سوی دیگر مذاکرات ایران و آژانس که از یکسال گذشته با رویکرد شفاف سازی درخصوص ادعاها درباره برنامه صلح آمیز هسته ای ایران آغاز شده بود و امید بود که روزی به نتیجه برسد و اثر مثبتی بر روند مذاکرات با 1+5 داشته باشد هم به نحو دیگری به بن بست رسیده است.

علیرغم ارائه توضیحات از سوی ایران درخصوص برخی ادعاهای آژانس، بازدید بازرسان آژانس از برخی تاسیسات و معادن ایران و حتی دو سفر رئیس آژانس بین المللی انرژی اتمی به ایران آنهم در طی یکسال، آمانو باز هم در گزارش اخیر خود همان حرفی را زد که پیش از این میزد؛ همکاری های ایران کافی نبوده و هنوز نمی توان درباره صلح آمیز بودن برنامه هسته ای ایران به قطعیت رسید.

حالا حتی گروه موسوم به گروه بین‌المللی بحران که تا چندی پیش با ژست “اتاق فکر” مذاکره کنندگان آمریکایی اقدام به ارائه پیشنهاد و راه‌حل‌هایی عجیب برای مذاکره میکرد و زمان بیست سال را برای توافق هسته ای تخمین زده بود، نیز خطر شکست مذاکرات را احساس کرده است.

این گروه در بخشی از آخرین گزارش خود که سه هفته قبل منتشر کرده نوشته است با توجه به هزینه سهمگین شکست مذاکرات و سود سرشار ناشی از موفقیت آن فرصتی برای خطا یا اتلاف وقت وجود ندارد.

تحلیلگران در تهران اما می گویند اساسا جای چندانی برای مذاکره در موضوعات اساسی باقی نمانده زمان آن رسیده که تصمیمات سیاسی در موضوعات مورد اختلاف گرفته شود و این بدان معناست که یکی از دو طرف باید از موضع خود دست بردارد.

تفاوتی که این دور از مذاکرات با مذاکرات قبلی دارد حضور سران کشورها در حاشیه مذاکرات است که این امر میتواند گرفتن این تصمیمات سیاسی را در صورت نیاز تسهیل کند.

در عین حال چنانکه روزنامه دولتی ایران در شماره چهارشنبه گذشته خود به قلم یوسف مولایی ابراز امیدواری کرده که انتقال مذاکرات از سطح وزرا به سطح روسا می تواند اتفاق مهم این دور از مذاکرات هسته ای باشد، به نظر می رسد اگر حضور روحانی و دیگر سران غربی در نیویورک نتواند موانع موجود در مذاکرات را برطرف کند، اندک شانس باقیمانده برای به نتیجه رسیدن تا قبل از 24 نوامبر نیز به خطر خواهد افتاد.

منبع: نسیم

نظرتان را بنویسید

آخرین اخبار

+‬‏