گزارش نشست خبری «بایدها و نبایدهای مذاکرات گام نهایی توافق ژنو» / بخش پایانی

در آستانه‌ی آغاز مذاکرات گام نهایی توافق‌نامه ژنو، نشست خبری «بایدها و نبایدهای مذاکرات گام نهایی توافقنامه ژنو» با حضور دکتر سعید زیباکلام (عضو هیات علمی دانشگاه تهران) از اساتید دانشگاه، مهندس ناصر نوبری (سفیر سابق کشورمان در اتحاد جماهیر شوروی و کارشناس ارشد روابط بین‌الملل) از دیپلمات‌های باسابقه کشور، جواد کریمی قدّوسی (عضو کمیسیون امنیت ملّی و سیاست خارجی) از نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی،  وحید اشتری (سخنگوی کمیته صیانت از منافع ایران) یکی از گروه‌های مردمی فعال در ماجرای هسته‌ای، سعید سرافراز (دبیر شورای تبیین بسیج دانشجویی) از دانشجویان نخبه و دارنده مدال طلای المپیاد، برای بررسی فرصت‌ها و تهدیدها و خطوط قرمزی که تیم مذاکره کننده باید رعایت کنند، 25 اسفند ماه برگزار گردید.

بخش اول گزارش این نشست / گزارش تصویری این نشست

هول شدیم!

ناصر نوبری در ادامه گفت: آمریکایی‌ها در منطقه به ما نیاز دارند.آنها در سوریه، افغانستان، عراق، لبنان و… به ما نیاز دارند. آن‌ها به مذاکره بیش‌تر نیازمندند به ما. عجله‌ی آن‌ها به توافق بیش‌تر است. اما ما فقط بحران اقتصادی خودمان را دیدیم. اگر این گونه نبود، می‌توانستیم یک توافق متوازن بنویسیم هول شدیم و رفتیم امتیاز دادیم.

مجبور می‌شود کت و انگشتر و ساعتش را هم بگذارد

کریمی قدوسی، عضو کمیسیون سیاست خارجی مجلس در این نشست گفت: موضع ما قبلاً از موضع قدرت و عزت و به قول آمریکایی ها از موضع سخت بود به قول آمریکا. در مذاکره‌ای که یک طرف مذاکره سخت است و یک طرف نرم، و طرف نرم بالاخره ناچار می‌شود حتی کتش را هم بگذارد روی میز مذاکره و بیرون برود. اما با توجه به اظهارات خود اوباما که دیگر تحریم‌ها جواب نمی‌دهد و این که ما در سوریه هم از موضع قدرت بودیم. تحریم‌هایی که قرار بود شش ماهه هر کشوری را از پا دربیاورد، ده سال دوام آوردیم. موضع ما در آن جا سخت بود.

وی با اشاره به مذاکرات قبلی گفت: عراقچی که در دوره‌ی جلیلی هم در تیم بود، گفت در مذاکره‌ی آلماتی 2، ما گفتیم به درخواست شما 20 درصد را تعطیل کنیم، اما نه در مقابل امتیازی که شما می‌خواهید به ما بدهید (تعلیق تحریم پتروشیمی)؛ بلکه در مقابل امتیازی که ما می‌خواهیم. آقای جلیلی می‌گفت در آن زمان مدیران پتروشیمی را جمع کردیم، بالاتفاق گفتند ما مشکلی در صادرات نداریم. در آن زمان تیم مذاکره گفت هم وزن توقف 20 درصد، لغو تحریم های بانک مرکزی است نه تحریم پتروشیمی.

در دور گذشته، ما بودیم که تعیین می‌کردیم که در مقابل چه، چه چیزی بدهیم. مگر اینها به تمایل خودشان برای مذاکره به بغداد و استانبول می آمدند؟ میدان مذاکره را ما تعیین می کردیم. وزیر خارجه‌ی سویس سفیر ایران را سوار ماشین کرد و گفت همه‌ی این هتل‌ها و کاخ‌ها با هزینه‌ی ما در اختیار شما؛ فقط مکان مذاکره را از ژنو تغییر ندهید. اما الان  آقای ظریف مجبور میشود کتش را درآورد، فردا مجبور میشود انگشتر و ساعت مچی ش را هم دربیاورد و آنجا بگذارد و برگردد.

سکوت مقابل این همه جسارت، هیمنه را می‌شکند

وی در پاسخ خبرنگار دولت (ایرنا) پیرامون تفسیر نرمش قهرمانانه، ادامه داد: آن‌ها تحریم‌ها را در چند مرحله گسترش دادند. کار را به جایی رساندند که روسیه بیانیه‌ی رسمی صادر کرد که این اقدام اروپا نقض توافق است. اما ظریف در تلویزیون می‌گوید به نظر ما این کار نقض توافق نیست! یعنی حتی در برابر مسلم‌ترین حقوق این ملت هم موضعی نه از جانب رئیس جمهور، نه از جانب وزیر بیان نمی‌شود. به ظریف گفتم وقتی می‌رفتی وین، خبرنگار صدا و سیما از شما پرسید در هفته‌ی گذشته آمریکایی‌ها کلی جسارت کردند علیه ما. تو گفتی که من تعجب می‌کنم چرا افرادی در داخل به این حرف‌ها اهمیت می‌دهند! من گفتم اگر سر کوچه‌ی شما کسی هر روز به شما جسارت کند، هیمنه‌ی شما در محل نمی‌شکند؟! اوباما و کری که به زبان فارسی و فقط با ملت ایران صحبت نمی کنند. حرفشان را همه دنیا می شنود.

اشتری، دانشجوی کارشناسی ارشد روابط بین‌الملل در پاسخ همین سوال گفت: الان ظریف با وزیر خارجه‌ی بلاروس کنفرانس خبری دارد و متأسفانه در همین جلسه گفته است که همه‌ی خطوط قرمز ما جزء دستور کار جلسات آینده است.

سرافراز، دانشجوی دانشگاه صنعتی شریف نیز ادامه داد: معنی نرمش قهرمانانه این نیست که وا بدهیم. بل‌که باید مانور هنرمندانه بدهیم. باید مواظب باشیم تفسیر گزینشی و سلیقه‌ای از بیانات آقا نکنیم.

برای اصلاح‌طلبان منافع ملی مهم نیست؟

نوبری، سفیر سابق کشورمان در شوروی ادامه داد: استراتژی آن‌ها این است که اول ما را معلول کنند. بعد درخت هسته‌ای ما به تدریج و خودبه‌خود خشک شود. این حرف در بیانات کری هم آمده بود. ما تصمیم سختمان را گرفته‌ایم و تا آستانه‌ی خطوط قرمزمان آمده‌ایم. از این به بعد باید آن‌ها تصمیم سخت بگیرند.

وی افزود: به دوستان اصلاح‌طلب می‌گوییم چرا شما هیچ مطالبه‌ای ندارید؟ منافع ملی برایتان مهم نیست؟ از آمریکایی‌ها بلوغ سیاسی را یاد بگیرید. پای اغلب نامه‌های درخواست کنگره از اوباما برای تصویب تحریم‌های بیش‌تر علیه ایران را دموکرات‌ها که هم‌حزب اوباما هستند، امضا کرده‌اند. این کار تقویت می‌کند تیم مذاکره‌کنننده را و قدرت چانه‌زنیشان را بالا می‌برد. اگر شما انتقاد کنید بیشتر اثر می‌گذارد در مذاکرات. خطوط قرمز،‌آن حقوق حداقلی ملت را شما بیاید مطالبه کنید، چرا سکوت کرده‌اید؟!

روحانی بلوغ سیاسی پیدا کند: فضای نقد را باز کنید/ ظریف هم به بی‌سوادها پیوست!

اشتری، نماینده فعالین گروه‌های مردمی در مسائل هسته‌ای گفت: اگر روحانی و ظریف این بلوغ سیاسی را پیدا کنند که منتقدین یک مشت لنگه کفش پراکن، بیسواد، کاسب تحریم و… نیستند فضای نقد باز میشود برای این مسئله مهم که سرنوشت کشور را تعیین می کند. تنها راه تقویت این توافق این است که از زوایای مختلف مورد نقادی و چکش‌کاری قرار بگیرد. فضا را با بیانیه های شورای امنیت، احضاریه ها، بستن صداوسیما و… بستن مایه تاسف است و حتما به کشور در آینده ضربه می زند.

نوبری در همین راستا ادامه داد: از دیروز آ.ظریف هم به جرگه ما بیسواد ها پیوسته چون گفته اند که خیلی از انتقادها که وارد می کنند را من هم قبول دارم.

یعنی اینقدر فلج شدیم؟/ چرا در مجلس راجع به نیازهای عملی ما بحث نمی‌شود؟

سعید زیباکلام، اولین نماینده ایران در سازمان بین‌المللی انرژی اتمی گفت: می‌خواهم پاسخ خبرنگار ایرنا را بدهم. این عین توافق‌نامه است: «تحریم‌های جدید [آن هم] هسته‌ای متوقف می‌شود. یعنی تحریم‌های قدیم کماکان هستند. در دو جای دیگر هم همین قید جدید آمده است.». ضمن آن که این توافق این باب را باز می‌کند که آن‌ها هر نوع تحریم را به هر بهانه‌ی غیر هسته‌ای علیه ما تصویب کنند. نرمش قهرمانانه یعنی این؟ یعنی ما این قدر فلج شده‌ایم؟

وی ادامه داد: به اعتقاد من باید به آمریکایی‌ها و اروپایی‌ها به خاطر این جمله تبریک گفت: «برنامه‌ی غنی‌سازی با شاخص‌های متقابلاً توافق شده مطابق با نیازهای عملی و در چارجوب محدودیت‌های فلان و فلان…» الان در کنگره دارند بحث می‌کنند راجع به نیازهای عملی ما. آن وقت در کابینه و مجلس ما هیچ بحثی راجع به این مطلب نیست. جزئیات محدودیت‌ها را اسم برده‌اند. در مورد اینکه کجا باید اورانیوم غنی شده ذخیره شود هم باید بنشینیم با آمریکایی ها و اروپایی ها مذاکره کنیم. اینها نرمش قهرمانانه است؟ وای بر ما! اگر قهرمانانه نبود چه میشد؟!

اوباما تنها کسی که نرمش قهرمانانه را درک کرده است

کریمی قدوسی، نماینده مردم مشهد گفت: در زمان دفاع مقدس، امام جمله‌ی راهبردی را بیان فرمودند که جنگ مسئله‌ی اصلی است. رزمندگان درک کردند که تنها کسی که به این جمله پای‌بند بود، صدام است! کتاب راز قطع‌نامه را که بخوانید می‌فهمید که امام در مقاطع مختلف چه خون دلی خورد. الان تنها کسی که نرمش قهرمانانه را درک کرده است، اوباما است. بعد از انعقاد توافق‌نامه، آمریکا در کنگره با اعتراض نمایندگان روبه‌رو شد، توضیحی داد: گفت ما یک فاکتور اقتدار داشتیم که آن تحریم‌ها بود. آن‌ها سه فاکتور داشتند: غنی‌سازی 20 درصد، آب سنگین، تحقیق و توسعه. ما در همین گام اول هر سه فاکتور را گرفتیم. اما فاکتور خودمان را نگه داشتیم. نهایتاً 5 درصد تحریم‌ها لغو می‌شود، آن هم قسطی و با اما و اگر.

آمریکا به تعهدات همین توافقنامه هم عمل نکرد

وی ادامه داد: من به عراقچی گفتم وقتی ما یک سانتریفیوژ را بردیم در اراک، بلافاصله آژانس جلوی ما را گرفت و نگذاشت به آن گاز تزریق کنیم. اما تو بعد از توافق این همه تحریم علیه ما تصویب شد و پول هم به ما ندادند و حتی رسماً توسط رئیس سازمان بنادر و کشتی‌رانی گفت آن‌ها علی‌رغم حرفشان تحریم‌های ما را لغو نکرده‌اند و فقط آن‌ها را در مورد کشتی‌های خودشان معلق کرده‌اند، تو یک کلمه به آن‌ها اعتراض کردی؟ مگر این که بروند بگویند که نزدیک انتخابات مجلس است و این طوری بتوانند یک امتیاز حداقلی بگیرند از آمریکایی‌ها و آن این باشد که 3000 یا 4000 سانتریفیوژ را نگه دارند.  آیا آنها به تعهدات شان عمل کردند. آیا آ.ظریف گزارشی با خودش به ژنو برد که آنها به تعهدات شان عمل کرده اند یا خیر.

دانشمندانمان را هم باید بدهیم به آنها!

وی با اشاره به جلسه صبح با روان‌چی گفت: او منکر شد که شما زیر بار گام‌های اضافی یعنی بند 9 قطع‌نامه‌ی 1929 رفته‌اید؛ یعنی ایران حق ندارد به سمت موشک‌های بالستیک با قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای برود. بعد گفته‌اند که باید دانشمندان فعال در زمینه‌ی موشکی را در اختیار غرب بگذارید.

عراقچی هم می‌گفت آمریکایی‌ها از اول هم حق غنی سازی را به رسمیت نشناخته‌اند

وی افزود تنها دفاع این تیم بود که دنیا برای اولین بار در این توافق حق غنی‌سازی را برای ما به رسمیت شناخت. فایل صوتی عراقچی هست که می‌گوید که آمریکایی‌ها از اول هم حق غنی‌سازی را برای ایران نشناخته‌اند؛ چون آن‌ها حق غنی‌سازی را برای دوستان خود هم نپذیرفته‌اند. بل‌که تنها پذیرفته‌اند ایران غنی‌سازی کند.

شما هم تیترهای بزرگی بزنید!

سفر اشتون بدون امضای هیچ تفاهم و توافقی بود. سال آینده احتمالاً این روی‌کرد دنبال می‌شود که وزرای صنعتی و اقتصادی غربی وارد می‌شوند و توافق‌های نان و آب داری هم با ایران امضا می‌کنند و پیرامون این‌ها به شدت تبلیغ و بزرگ‌نمایی شود. شما هم تیترهای بزرگی بزنید!  این خط تبلیغی را دنبال خواهند کرد که دیدید یک گام ایرانی‌ها جلو آمدند ما پول به شما دادیم که سبد کالا بدهید. یک گام دیگر آمدید و خارجی‌ها آمدند. حالا گام نهایی را بردارید تا مشکلات کلاً حل شود. چنان که روحانی در جلسه‌ی خصوصی گفته «ما همان 164 سانتریفیوژ داشته باشیم، برایمان کافی است؛ چرا هزینه‌ی بی‌خودی بدهیم»؟!

وی ادامه داد: اصلاح‌طلبان مجلس هم پای بیانیه‌ی مذکور را امضا کرده‌اند. فضا الحمد لله دارد برمی‌گردد. بحث هسته‌ای را فراجناحی ببینیم. مربوط به سرنوشت ملی ماست.

نابودی توان داخلی ماحصل توافقنامه

نماینده مجلس با انتقاد از بی‌توجهی به توانایی داخلی، گفت: دولت کاش از ابتدا می‌آمد چند لایحه برای حضور مردم در اقتصاد، حل مشکلات ساحتاری و… به مجلس می‌داد در همان گام اول، در مذاکرات دستش پر می‌بود. این موافقت‌نامه با اطلاعاتی تهیه شده که جاسوس‌ها در ده سال گذاشته به اسم بازرس آمدند. این طرح آمده بین دانشمند و صنعت ما تجزیه بکند. یا ترورش می‌کنند، یا کارش را تعطیل می‌کنند یا می‌برندش خارج.

تولد یک ننگین‌نامه‌ی دیگر؟

زیباکلام گفت: آقای قدوسی که فرمودند این متن توافق‌نامه را آمریکایی‌ها از قبل آماده کرده بودند، در تکمیل آن می‌خواهم اضافه کنم که در حین مذاکرات مدام با کارشناسان اسرائیلی مشورت می شده است. نقش جدی داشتند.

وی ادامه داد: دو نکته مهم را بگویم: 1- آنچه را اهمیت راهبردی دارد را تاکید می‌کنم این است که این توافق‌نامه چقدر سیاست خارجی ایران را تحت تاثیر قرار می‌دهد؟ 2- از دولت ایران می‌خواهم که مردم و نمایندگان ملت را محرم و پشتوانه قدرت خودش بداند. و هشدار می‌دهم که ما شاهد یک تولد یک ننگین‌نامه‌ی دیگری در تیر ماه خواهیم بود.

همیشه آمریکا اول مزاحمت ایجاد کرده است

دیپلمات کشورمان در ادامه نشست گفت: من سی و سه سال است که در وزارت خارجه ام. هنوز هم هستم. من شهادت می‌دهم ملت ایران عاشق صلح و دوستی‌اند. آمریکاستیز نیستند. از همان ابتدای انقلاب هیچ وقت دشمنی نکردند. این آمریکایی‌ها بودند که از اول مزاحمت ایجاد کردند و شلاق زدند. ما فریاد کشیدیم. این فریادها نتیجه آن ظلم‌هاست. همین هسته‌ای را ببینید. آلمانی‌ها به دستور آمریکا بوشهر را رها کردند، فرانسوی‌ها به دستور آمریکایی‌ها به ما اورانیومی که خریده بودیم ندادند، کودتا کردند و …؛ از اول تا کنون از آنها زدن بوده از ما مقاومت.

شهید بهشتی و اولین مذاکره برای رفع تحریم

اولین مذاکره برای رفع تحریم را آقای بهشتی انجام داد. سناریوی جالبی درست کرد. موقع ناهار سفیر آلمان را صدا کردند. ناهار نون و حلورده می‌خوردند. گفتند اگر طرفدار دموکراسی هستید، الان که دیکتاتور را سرنگون کردیم. او گفت سیاست‌های کشورمان بوده. آقای بهشتی گفت این نان و حلورده را ببین، ما خودمان درست می‌کنیم. هر چقدر می‌خواهید تحریم کنید ما گرسنه نمی‌مانیم. شما ضرر می‌کنید.

تکرار تجربه مذاکره آمریکا با شوروی: به جای اقتصاد مک دونالد و سالن مد می‌زدند!

آمریکایی‌ها در سناریوی نهایی‌شان دنبال انشقاق ملی هستند. از هر قشری هستیم باید وحدتمان را حفظ کنیم. من از اول حضور اصلاح‌طلبان شوروی در شوروی تا آخرش سفیر بودم. دو هفته پیش توجه نکردید اوباما به کنگره گفت من با ایران طوری مذاکره می‌کنم که آخرهای جنگ سرد با شوروی گفتگو می‌کردیم. آن موقع به اصلاح طلبان شوروی می‌گفتند حل مشکلات اقتصادی‌تان با ماست. باقی را به این‌ها بدبین می‌کردند که آمریکایی شده‌اند. همکاری جدی اقتصادی هم نمی‌کردند! به جای همکاری اقتصادی مک دونالد زدند و سالن مد! روس‌ها سه کیلومتر تو صف می‌ایستادند سیب زمینی مک دونالد بخورند! وحدت و هوشیاری را باید حفظ کنیم. قطعا پیروز خواهیم شد

می‌خواهند نیش اقتدار نیروهای مسلح را بکشند

در انتهای نشست کریمی قدوسی گفت: آ.ظریف در یک جلسه عالی میگوید ما به تمام توافق مان عمل کردیم الان وقتش است که نیروهای مسلح از این رزمایش ها صرف نظر کنند. آنجا اعتراضی میشود. یک بزرگی در آنجا میگوید میخواهند دندان غیرت نیروهای مسلح را بکشند. این طرحی است که چندین سال آمریکایی ها دارند پیگیری می کنند.

از شیر خفته مردم می‌ترسند

وی ادامه داد: آقای عراقچی در پاسخ به آن سوال من در مورد تاثیر حضور مردم در 22 بهمن و فرمایشات رهبری و انتقادات، گفت اینها تحلیل شان این بود که ما آمدیم توافقنامه را بهم بزنیم. اما مقام معظم رهبری گفتند ما ادامه میدهیم. هنوز خیلی مسائل باید روشن شود. ما از فحوای کلام ظریف که می‌خواهند کار را در همین تیرماه تمام کنند، می‌فهمیم عجله دارند. علت این عجله چیست؟ از این شیر خفته که مردم اند وحشت دارند. میدانند اگر این شیر خفته بلند شود این توافقنامه را جر میدهد.

فکری برای تیم مذاکره کننده از صدر تا ذیل!

وی با اشاره به تحولات اکراین افزود: باید از موضع قدرت وارد شوند وگرنه دولت و مجلس باید یک تجدید نظری در تیم مذاکره کننده از صدر تا ذیل بکنند واگر دولت هم نکند مجلس در سال آینده این کار را می کند

پایان

نظرتان را بنویسید

آخرین اخبار

+‬‏